T.C.
GELİR İDARESİ BAŞKANLIĞI
Malatya Vergi Dairesi Başkanlığı
Vergi Uygulama Müdürlüğü

İlgi : 07/04/2006 tarihli ve 2006/111 MUH. sayılı yazınız.

İlgide kayıtlı yazınızın tetkikinde icra dairelerince alacaklı taraf avukatına ödenmesine karar verilen vekalet ücretinin belgelendirilmesi konusunda bazı tereddütler hasıl olduğu anlaşılmıştır.

193 sayılı Gelir Vergisi kanununun .Serbest Meslek Kazancının Tarifi. başlıklı 65.inci maddesinde .Her türlü serbest meslek faaliyetinden doğan kazançlar serbest meslek kazancıdır.

Serbest meslek faaliyeti; sermayeden ziyade şahsi mesaiye, ilmi veya mesleki bilgiye veya ihtisasa dayanan ve ticari mahiyette olmayan işlerin işverene tabi olmaksızın şahsi sorumluluk altında kendi nam ve hesabına yapılmasıdır.. hükmü yer almaktadır.

213 sayılı Vergi Usul Kanununun .Makbuz Mecburiyeti başlıklı 236.ncı maddesinde .Serbest meslek erbabı, mesleki faaliyetlerine ilişkin her türlü tahsilatı için iki nüsha serbest meslek makbuzu tanzim etmek ve bir nüshasını müşteriye vermek, müşteri de bu makbuzu istemek ve almak mecburiyetindedir..hükmüne yer verilmiştir.

356 Sıra No.lu Vergi Usul Kanunu Genel Tebliği.nin .B. İcra Dairelerince Alacaklı Taraf Avukatına Ödenmesine Karar Verilen Vekalet Ücretlerinin Belgelendirilmesi. başlıklı bölümde .Bakanlığımıza intikal eden olaylardan, icra dairelerince borçludan alınarak, müvekkili adına takibat yapan alacaklı taraf avukatına ödenmesine karar verilen avukatlık (vekalet) ücretlerinin belgelendirilmesi hususunda tereddüde düşüldüğü anlaşılmıştır.Vergi Usul Kanununun Mükerrer 257.nci maddesinin Bakanlığımıza verdiği yetkiye dayanılarak bundan böyle söz konusu avukatlık ücretlerinin belgelendirilmesinde aşağıdaki hususlara uyulması zorunluluğu getirilmiştir.İcra dairelerince borçludan alınarak müvekkili adına takibat yapan alacaklı taraf avukatına ödenmesine karar verilen avukatlık (vekalet) ücretinin avukata ödendiği anda, avukat tarafından borçlu adına en az 2 nüsha serbest meslek makbuzu düzenlenecek ve makbuzun avukatta kalan nüshasına daicra dairesince ödemenin yapılmış olduğuna dair bir şerh düşülerek, ödemeyi yapan memur tarafından ( sicil numarası da yazılarak ) imzalanacaktır.. denilmektedir.

Buna göre, İcra dairelerince borçludan alınarak müvekkili adına takibat yapan alacaklı taraf avukatına ödenmesine karar verilen avukatlık (vekalet) ücretinin avukata ödendiği anda,avukat tarafından borçlu adına en az 2 nüsha serbest meslek makbuzu düzenlenecek ve makbuzun avukatta kalan nüshasına da icra dairesinceödemenin yapılmış olduğuna dair bir şerh düşülerek, ödemeyi yapan memur tarafından (sicil numarası da yazılarak) imzalanacaktır.Serbest Meslek Makbuzunun bir suretinin borçluya (parayı ödeyene) verilmesi gerekmektedir. Makbuzun önceden kesilmiş olması halinde, istenilmesi durumunda avukat tarafından makbuzun ibrazı yeterli olacaktır. Avukatlık (vekalet) ücretinin ödenmesinde Serbest Meslek Makbuzunun düzenlenmesi zorunlu olduğundan, Serbest Meslek Makbuzu düzenlenmeden avukata ödeme yapılmamasıgerekmektedir.Avukatın, kurum veya kamuda ücretli (maaşlı) çalışması halinde ise elde edilen gelir serbest meslek kazancı olarak değerlendirilemeyeceğinden dolayı, Serbest Meslek Makbuzu düzenlenmesine gerek bulunmamaktadır.Bu durumda davayı kazanan müvekkilin gelir veya kurumlar vergisi mükellefi olması halinde karşı taraftan tahsil ettiği ücretin ticari faaliyeti çerçevesinde elde edilen gelir olarak kayıtlarına alması ve bu konuda Vergi Usul Kanununda öngörülen belgeleri düzenlemesi gerekmektedir.