T.C.
GELİR İDARESİ BAŞKANLIĞI
Malatya Vergi Dairesi Başkanlığı
Vergi Uygulama Müdürlüğü

SAYI : B.07.1.GİB.4.44.15/HK -
KONU: Harç matrahına uygulanacak yeniden değerleme oranı

İlgi : 21/12/2005 tarihli ve 2005/25 sayılı dilekçeniz.

İlgide kayıtlı dilekçenizde, ………. Vergi Dairesi Müdürlüğünün ……………. vergi numarasında kayıtlı stopaj mükellefi olduğunuzu, Battalgazi Eğitim Vakfı aktifine kayıtlı bulunan 3 Ada 7 Parselde kayıtlı gayrimenkulün 15/07/2005 tarihinde Malatya1.Bölge Tapu Müdürlüğü nezdinde satşını gerçekleştirdiğinizi, söz konusu tarih itibariyle 19.000YTL satış değeri beyan ettiğinizi, tapu idaresinin talebi üzerine bu tutarın Belediye Emlak Vergi Dairesince teyit edildiğini, teyit edilen tutar üzerinden hesaplanan tapu harcının ödendiğini, ancak, ………… Vergi Dairesi Müdürlüğünce tarafınıza tebliğ edilen 23/11/2005 tarihli ve 30680 sayılı vergi -ceza ihbarnamesinde 9.800.YTL fark üzerinden 147.00YTL tapu harcı ve 39.00YTL vergi ziyaı cezası tarh edildiğini, aradaki farkın sebebi Fırat Vergi Dairesince 35 seri No.lu Harçlar Kanunu Tebliğinden bahisle emlak vergi değerine yeniden değerleme oranının % 50 uygulanırken harç matrahına yeniden değerleme oranının tam uygulanmasından kaynaklandığının bildirildiğini belirterek Harçlar Kanununun 63.üncü maddesindeki ve 48 Seri No.lu Harçlar Kanunu Tebliğinde Harca esas matrahın emlak vergi değeri olduğundan bahisle vergi dairesinin yapmış olduğu işlemlerin doğruluğu konusunda tereddüde düştüğünüzü belirterek görüş talep etmektesiniz.

492 Sayılı Harçlar Kanununun 57.inci maddesinde .Tapu ve kadastro işlemlerinden bu kanuna bağlı (4) sayılı tarifede yazılı olanları, tapu ve kadastro harçlarına tabidir.. hükmü yer almaktadır. Kanuna bağlı (4) sayılı tarifenin .I-Tapu İşlemleri. başlıklı bölümünün 20/a bendinde, gayrimenkullerin ivaz karşılığında devir ve iktisabında gayrimenkulün beyan edilen devir ve iktisap bedelinden az olmamak üzere emlak vergisi değeri üzerinden devir eden ve devir alandan ayrı ayrı (Binde 15) oranında harç alınacağı belirtilmiştir.

Harçlar Kanununun 63.üncü maddesinde .(4751 sayılı Kanunun 5 nci maddesiyle değişen madde Yürürlük: 9.4.2002 Geçerlilik: 1.1.2002) Bu Kanunda sözü edilen .Kayıtlı Değer. veya .emlak vergisi değeri. deyimi; 1319 sayılı Emlak Vergisi Kanununun 29.uncu maddesine göre belirlenen vergi değerini ifade eder.

Tapu ve kadastro harcı, vergi değeri ile mükellef tarafından beyan edilmiş olan değerlerden yüksek olanı üzerinden hesaplanır.

Mükelleflerin vergi değerinden daha düşük beyanda bulunmaları halinde, harcın hesabında vergi değeri esas alınır.Aradaki farka isabet eden harç, 213 sayılı Vergi Usul Kanununa göre hesaplanan vergi ziyaı cezası %25 oranında uygulanmak suretiyle ikmalen tarh edilir.....hükmü yer almaktadır.

Diğer taraftan, 1319 sayılı Emlak Vergisi Kanununun 29.uncu maddesinde:

.(4751 sayılı Kanunun 2/F maddesiyle değişen madde Yürürlük: 9.4.2002, Geçerlilik: 1.1.2002) Vergi değeri;a) arsa ve araziler için, 213 Sayılı Vergi Usul Kanununun asgari ölçüde birim değer tespitine ilişkin hükümlerine göre takdir komisyonlarınca......

b)...

hesaplanan bedeldir.

Vergi Değeri mükellefiyetin başlangıç yılını takip eden yıldan itibaren her yıl, bir önceki yıl vergi değerinin 213 Sayılı vergi Usul Kanunu hükümleri uyarınca aynı yıl için tespit edilen yeniden değerleme oranının yarısı nispetinde artırılması suretiyle bulunur.... hükmü mevcuttur.

13/09/2005 tarihli ve 25935 sayılı Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren, 48 Seri No.lu Harçlar Kanunu Genel Tebliğinin .1- Tapu harcı hesaplamasında esas alınacak hususlar ve Bilgi Formu ile ilgili yapılan düzenlemeler. başlıklı bölümünde .Bilindiği gibi, 492 sayılı Harçlar Kanununun 63 üncü maddesinde "Bu Kanunda sözü edilen "kayıtlı değer" veya "emlak vergisi değeri" deyimi; 1319 sayılı Emlak Vergisi Kanununun 29 uncu maddesinegöre belirlenen vergi değerini ifade eder.Tapu ve kadastro harcı, vergi değeri ile mükellef tarafından beyan edilmiş olan değerlerden yüksek olanı üzerinden hesaplanır. Mükelleflerin vergi değerinden daha düşük beyanda bulunmaları halinde, harcın hesabında vergi değeri esas alınır. Aradaki farka isabet eden harç, 213 sayılı Vergi Usul Kanununa göre hesaplanan vergi ziyaı cezası %25 oranında uygulanmak suretiyle ikmalen tarh edilir.. hükmü yer almaktadır.

Konu ile ilgili olarak Başkanlığımız ………… Vergi Dairesi Müdürlüğünden alınan 30/12/2005 tarihli ve 16439 sayılı yazıdan; 35 Seri No.lu Harçlar Kanunu Genel Tebliğinin 2.2.3 bölümünde yer alan .Tapu harçlarının tapu işlemlerinde harç matrahı açısından yeniden değerleme oranı, emlak vergisi mükellefiyetinin başlangıç yılını takip eden yıldan itibaren beyan konusu emlak vergisi değerine ve tam uygulanacaktır.. hükmü gereğince yazı ekindeki .Gayrimenkullerle İlgili Olarak Tapu Sicil Müdürlükleri Tarafından Dolduracak. 1 Nolu Bilgi Formunun Vergi Dairesince doldurulan kısmında 2003, 2004 ve 2005 yıllarında yeniden değerleme oranının tam olarak alındığı buna istinaden de aradaki farka isabet eden 9.800,00 YTL. üzerinden 147,00 YTL. Tapu Harcı, 39,00 YTL. vergi ziyaı cezası için vergi ceza ihbarnamesi düzenlendiği anlaşılmıştır.

Yukarıda bahsi geçen kanun ve tebliğ hükümlerinin birlikte değerlendirilmesi sonucunda; tapu işlemlerinde harç matrahına esas teşkil edecek olan yeniden değerleme oranının 2003,2004,2005 yıllarında %50 olarak uygulanması gerekmektedir.