T.C.
GELİR İDARESİ BAŞKANLIĞI
Malatya Vergi Dairesi Başkanlığı
Mükellef Hizmetleri Grup Müdürlüğü

İlgi :25/05/2006 tarihli dilekçeniz.

İlgide kayıtlı dilekçenizde, ……………… Vergi Dairesi Müdürlüğünün ………………sicil numarasında kayıtlı minibüs işletmesinden dolayı gelir vergisi mükellefi olduğunuzu, 1999 yılında taşıtı aldığınızda satıcının fatura düzenlemediğini, bu nedenle gider kaydı yapmadığınızı, minibüsünüzü 04/05/2006 tarihinden itibaren hususiye çevirdiğinizi, bu tarih itibariyle ticari faaliyetinize son verdiğinizi, ancak adı geçen vergi dairesince minibüsün adınıza fatura edilmesinin istendiğini belirterek yapılacak işlemler konusunda görüş talep etmektesiniz.

213 sayılı Vergi Usul Kanunu.nun 229'uncu maddesinde"Fatura, satılan emtia veya yapılan iş karşılığında müşterinin borçlandığı meblağı göstermek üzere emtiayı satan veya işi yapan tüccar tarafından müşteriye verilen ticari vesika" olarak tanımlanmış, aynı Kanunun 232'nci maddesinde ise ; birinci ve ikinci sınıf tüccarlar, kazancı basit usulde tespit edilenlerle defter tutmak mecburiyetinde olan çiftçilerinsattıkları emtia veya yaptıkları işler için fatura vermek zorunda oldukları hüküm altına alınmıştır.

Aynı Kanunun 328' inci maddesinde de, amortismana tabi iktisadi kıymetlerin satılması halinde alınan bedel ile bunların envanter defterinde kayıtlı değeri arasındaki farkın kar ve zarar hesabına geçirileceği, işletme hesabı esasında defter tutan mükelleflerle serbest meslek kazanç defteri tutan mükelleflerin bu farkı defterlerinde hasılat veya gider kaydedecekleri,amortisman ayrılmış olanların değerinin ise ayrılmış amortismanlar düşüldükten sonra kalan meblağ olduğu belirtilmiştir.

İşletmeden aynen çekilen kıymetlerin emsal bedeli ile değerlenerek hasılat yazılması gerekmektedir.Vergi Usul Kanunu'nun 267'nci maddesine göre emsal bedel,gerçek bedeli olmayan veya bilinmeyen veyahut doğru olarak tespit edilemeyen bir malın değerleme gününde satılması halinde emsaline nazaran haiz olacağı değerdir

Ayrıca 170 Seri No'lu Gelir Vergisi Genel Tebliği ile 1994/2 Seri No'lu Gelir vergisi kanunu İç Genelgesinde; motorlu araç satışlarında gelir ve kurumlar vergisi uygulaması bakımından esas alınacak bedel, bu araçların gerçek satış bedelidir.Noterliklerde yapılan motorlu araçların alım,satım ve taahhüt işlemleri esnasında düzenlenen sözleşmelerde, sözleşmeye taraf olan kişilerce akdedilen gerçek satış bedelinin yazılması gerekmektedir.Bu bedelin emsallerine göre bariz bir şekilde düşük olması halinde idarece gerçek satış bedelinin tespiti yoluna gidilecek olup, bu tespitler sırasında sadece kasko sigortasına esas bedeller değil diğer unsurların da dikkate alınması gerektiği açıklanmıştır.

Buna göre, satın aldığınızda fatura düzenlenmemiş olmasına rağmen minibisün işletmeden çekilmesi (hususiye çevrilmesi) nedeniyle aracın gerçek bedeli üzerinden kendi adınıza fatura düzenlemeniz gerekmektedir.